Da Vinçi ishte djali i një skllaveje
Leonardo da Vinçi, piktori i “Mona Lizës” ishte vetëm gjysmë italian pasi nëna e tij ishte skllave nga Kaukazi. Këtë detaj e ka zbuluar një studim i ri.
Nëna e Da Vinçit mendohej prej kohësh se ishte një fshatare toskane, por profesori i Universitetit të Napolit, Carlo Vecce, beson se e vërteta është më e ndërlikuar.
“Nëna e Leonardos ishte një skllave çerkeze… e marrë nga shtëpia e saj në malet e Kaukazit, e shitur dhe rishitur disa herë në Konstandinopojë, më pas në Venecia, përpara se të mbërrinte në Firence”, i tha ai AFP-së në prezantimin e një libri të ri.
Në qytetin italian, ajo takoi një noter të ri, Piero (Peter) da Vinci dhe djali i tyre u quajt Leonardo’.
Gjetjet e Vecces, i cili ka shpenzuar dekada duke studiuar da Vinçin dhe duke kuruar veprat e tij, bazohen në arkivat e qytetit të Firences. Ato kanë formuar bazën e një romani të ri – “Buzëqeshja e Katerinës, nënës së Leonardos” – duke hedhur gjithashtu dritë e re për vetë artistin.
Çdo zbulim i ri rreth da Vinçit kontestohet ashpër nga bota e vogël e ekspertëve që e studiojnë atë, por Vecce, i cili njihet si një studiues kryesor në këtë fushë, këmbëngul se provat janë atje.
Ndër dokumentet që gjeti është një i shkruar nga vetë babai i da Vinçit, një dokument ligjor emancipimi për Katerinën, ‘për të rimarrë lirinë dhe për të rimarrë dinjitetin e saj njerëzor’.
Ky dokument daton në vitin 1452 – viti i lindjes së da Vinçit – dhe u prezantua në një konferencë shtypi në selinë e shtëpisë botuese Giunti në Firence, të martën.
Është shkruar nga ‘burri që e donte Katerinën kur ajo ishte ende skllave, i cili i dha këtë fëmijë të quajtur Leonardo dhe (ishte) gjithashtu personi që ndihmoi për ta liruar’, tha Vecce.
Pohimi i tij ofron një ndryshim rrënjësor të perspektivës për da Vinçin, nëna e të cilit, Caterina di Meo Lippi, besohej të kishte qenë një grua e re fshatare toskane, dhe jo një skllave.
Historianët e dinin tashmë se, për shkak të natyrës së lindjes së tij në një fshat jashtë Firences, da Vinçi nuk mori arsimin formal që do ta bënte të lehtë për të të ndiqte gjurmët e të atit duke marrë një profesion.
Në moshën 18-vjeçare ai u bë anëtar i repartit prestigjioz të piktorëve.
Vecçe beson se jeta e vështirë e nënës së tij ‘migrante’ kanë ndikuar në punën e djalit të saj brilant.
“Caterina i la Leonardos një trashëgimi të madhe, sigurisht shpirtin e lirisë,” tha ai, “i cili frymëzon të gjithë punën e tij intelektuale shkencore”.
Profesor Vecce ka gjetur diçka që tregon jo vetëm këtë, por tregon se nga ishte ajo me origjinë, por se ajo u shit në skllavëri në veri të Italisë dhe më pas u trafikua me qenie njerëzore për të punuar në shtëpinë e familjes Vinçi.
